Over Jeroen Geurts

Jeroen Geurts

Prof. dr. Jeroen Geurts is hersenonderzoeker en hoogleraar Translationele Neurowetenschappen aan het VU medisch centrum in Amsterdam.

Hij studeerde neurobiologie aan de Universiteit van Amsterdam en deed tijdens zijn opleiding onderzoek naar de zenuwaandoening amyotrofe laterale sclerose (ALS). Hij verdiepte zich verder in de klinische neurowetenschappen. Na zijn studie promoveerde hij cum laude aan de Vrije Universiteit op onderzoek naar grijzestofbeschadigingen bij de ziekte multipele sclerose (MS). Hij werkt nog steeds aan MS, maar zijn team werkt inmiddels ook aan andere neurodegeneratieve aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson en Alzheimer.

Hersenonderzoek met MRI

Jeroen-Geurts-MRI

Geurts maakt voor zijn onderzoek gebruik van de combinatie van moderne beeldvorming (MRI) met weefselonderzoek na overlijden van de patiënt. Deze combinatie van MRI en weefselonderzoek is in de wereld uniek en maakte het o.a. mogelijk om beschadigingen in de zogenaamde ‘grijze stof’ (gebied waar de zenuwcellen zitten) van MS-patiënten beter te bestuderen en in beeld te brengen. Hierdoor kan er nu gekeken worden naar het effect van deze afwijkingen op het functioneren van de patiënt, met name op het gebied van cognitieve achteruitgang, met name geheugenklachten.

Als hoofd van de afdeling Anatomie & Neurowetenschappen en van de onderzoekssectie Klinische Neurowetenschappen van het VU medisch centrum, leidt Geurts een enthousiaste groep onderzoekers en docenten die samen werken aan een oplossing voor bovengenoemde vraagstukken. Ook werkt hij nauw samen met de Nederlandse Hersenbank.

Vertaling van wetenschap naar de maatschappij

Naast zijn wetenschappelijke werk houdt Jeroen zich bezig met het vertalen van wetenschap naar een breder publiek. In 2007 verscheen ‘Over de Kop: fascinerende vragen over het brein’, een boek over hersenen en hersenonderzoek, dat hij samen met zijn collega’s Wim van de Grind, Dick Swaab en Victor Spoormaker schreef.

Jeroen-Geurts-presentatie

In augustus 2009 verscheen zijn tweede boek ‘Kopstukken: gesprekken met bekende wetenschappers over hersenen en bewustzijn’. Hij schrijft regelmatig artikelen, opiniestukken en columns in dagbladen en magazines. Hij geeft lezingen over het brein door het land en is terugkerende gast bij Radio 1, en 3FM waar hij commentaar geeft op de actualiteit van het hersenonderzoek. Op tv was hij o.a. te zien in De Wereld Leert Door (DWLD), Brandpunt, KoffieMax en De Tafel van 5 (zie Lezingen & Media op deze website). In de zomer van 2010 richtte hij met twee collega’s de stichting Brein in Beeld (BiB) op.

Filosofie en het brein

Jeroen Geurts heeft een grote voorliefde voor de filosofie en combineert deze waar maar mogelijk met zijn neurowetenschappelijke werk. Naast zijn inspanningen voor het neurowetenschappelijke onderwijs (hij zette een afstudeerrichting Klinische Neurowetenschappen op binnen de masteropleiding Neurosciences van VU/VUmc), ontwikkelde hij samen met filosoof en psychiater prof. Gerrit Glas de cursus ‘Neurophilosophy & Ethics for Neuroscientists’. prof. Glas is ook in juni 2016 benoemd tot de eerste hoogleraar Filosofie van de Neurowetenschappen in Nederland, bij de afdeling Anatomie en Neurowetenschappen waar Jeroen afdelingshoofd is. Die interdisciplinaire verdieping in onderzoek en onderwijs is nodig. Geurts’ stellingname is steeds geweest dat de neurowetenschap zal verschralen wanneer deze niet betere vragen gaat stellen. Door de snelle technologische ontwikkeling binnen zijn vakgebied vervagen concepten en heerst er in toenemende mate een soort neo-eliminativisme, waarbij hersenen verantwoordelijk Boomworden gehouden voor zo’n beetje alles.

Hij verwerpt dan ook de overbekend geworden notie ‘Wij zijn ons brein’ en vervangt deze steevast door ‘Wij hebben een brein’. (En dat brein ‘zijn’ we net zo min als dat we onze grote teen zijn).

In 2012 rondde hij de opleiding tot filosofisch practicus af, waardoor hij nu niet alleen in wetenschappelijke zin maar ook in het dagelijks leven en als onderdeel van Brein in Beeld werkt aan, en met, de filosofie.

 

Politiek en (inter)nationalisering

De Jonge Akademie

Jeroen Geurts is lid (2013-2015 voorzitter) van De Jonge Akademie (DJA). De Jonge Akademie is een onafhankelijke afdeling van topwetenschappers binnen de Koninklijke Nederlandse Akademie van de Wetenschappen (KNAW) en zet zich al jaren sterk in voor vertaling van wetenschap naar de maatschappij. DJA heeft vele succesvolle ‘vertalersactiviteiten’ op haar conto.

Robert van WilligenburgBij de mooiste zijn misschien wel ‘The Young Academy on Wheels’ en ‘Kennis op Straat’ . De Jonge Akademie beweegt zich ook steeds meer internationaal (onder voorzitterschap van Geurts werd het DJA tracé Internationalisering in het leven geroepen).

In eigen land is De Jonge Akademie steeds actiever binnen de politiek. Haar standpunten en visie op wetenschapsbeleid (2014) zijn hier terug te vinden.

Nationale Wetenschapsagenda

Sinds januari 2016 is Jeroen Geurts samen met ontwikkelingspsycholoog Eveline Crone (Universiteit Leiden) het boegbeeld van het nationale wetenschapsthema ‘Hersenen, Cognitie en Gedrag’. Dit thema is opgesteld naar aanleiding van de vele maatschappelijke en wetenschappelijke  vragen aan de Nationale Wetenschapsagenda die over dit onderwerp gaan.

Geurtsnwa_logo_nl en Crone zullen vertegenwoordigers vanuit de wetenschap, maatschappelijke organisaties, overheden en bedrijfsleven die betrokken zijn bij de neurowetenschappen in Nederland samenbrengen. Doel is om van gedachten te wisselen over welke route genomen moet worden om de vragen te kunnen beantwoorden. De uitgewerkte route wordt aangeboden aan het volgende kabinet in het kader van een meerjarige investeringsagenda voor wetenschappelijk onderzoek.

Een mooie uitdaging om te proberen het veld bijeen te brengen rondom centrale probleemstellingen en deze ook “vertalender” te maken.

Nieuwe benoeming: ZonMw en NWO

Jeroen Geurts is per 1 januari 2017 de nieuwe voorzitter van ZonMw en lid van de Raad van Bestuur van NWO. Begin 2019 wordt de integratie van Zorgonderzoek en Medische Wetenschappen (ZonMw) als vierde domein in NWO voorzien. Hij gaat deze functie combineren met zijn werkzaamheden als wetenschapper bij VUmc.
“ZonMw is verheugd met haar nieuwe voorzitter. Als onderzoeker van een nieuwe generatie brengt hij persoonlijk in praktijk waar ZonMw als organisatie voor staat: het verbinden van wetenschap en samenleving.”


linkedin-smallJeroen Geurts op LinkedIn

Onderzoeksgebieden

  • Neuroimaging
  • Histopathology
  • Human brain
  • Multiple sclerosis
  • Parkinson
  • Alzheimer

Benoemingen

2012: Trofee voor de wetenschap, Hersenstichting Nederland

2012: Lid van De Jonge Akademie, KNAW.

2013: Voorzitter van De Jonge Akademie, KNAW.
De Jonge Akademie selecteert the 10 beste Nederlandse wetenschappers vanuit het alpha, beta en gamma veld en is betrokken bij wetenschapsbeleid en translatie. (Zie: www.dejongeakademie.nl)

2014: Adjunct Professor, Dept. Physiology & Pharmacology, Universiteit van Calgary, Canada

2016: Boegbeeld Nationale Wetenschapsagenda route Hersenen, cognitie & gedrag